Terug naar
Voorblad
 

Hoveniersweg 104
Subtitel: Het huis en zijn tijd (1850-1900).
reakties:  de@hoveniersweg104.nl


De Gebouwen
  • Barak
  • Ontsmettingsruimte
  • Beheerswoning
De Omstandigheden
  • Armoe
  • Drinkwater
  • Riool
  • Aantal inwoners en zieken
Ontwikkelingen in die tijd
  • Gas
  • Water
  • Elektriciteit
Waarom deze site
Bibliotheek
-- Ziekten 1850-1890
  • achtergrond stukken
  • delen uit boeken
  • wat is cholera

-- Verslagen Gemeente en
       Kranten   1853 - 1930

 

Kadasterkaarten
  • kaarten
  • kadastergegevens
  • foto's buurt 1971
Verhaal uit de Kroniek
  • samenvatting van deze site

Aantal bewoners en zieken    1850 tot 1922

Details uit het leven van de stadbaas Pieter Schreuders.

Dit verhaal geeft een beeld van de periode 1900 -1945 in TIEL.

 

1853 jaarverslag medische politie

1855 jaarverslag aantal inwoners

1855 jaarverslag  Medische politie

1860_jaarverslag_wegen_en_medische_politie

1861_1870-getal_levend en levenloos_geboren kinderen

1870_jaarverslag_medische_politie

1872_12_21_de_gemeenteraad

1873_08_23_de_gemeenteraad

1873_09_04_tielsche_courant

1873_gemeente_verslag_pag_8  aankoop grond

1873_gemeente_verslag_pag_12  grond deels verhuurd

1873_getallen_sterfgevallen_hoog bij ongehuwden

1875_Begroting  af te schrijven voor opzigters en inrichting

1875_jaarverslag_pag_19 medische_politie

1875_jaarverslag_straten_en_riool

1876_jaarverslag_pag_22 medische_politie

1876_jaarverslag_pag_23 medische_politie

1880_jaarverslag_pag_16_en 17 slechte wegen

1899 ziektenwetgeving_vervoer besmettelijke lijken

1930_07_16_kadaster_bouw_5_woningen

1930_08_19_gemeenteraad_verkoop kavel

1930_08_19_gemeenteraad_vergroten tuin en opslagplaats

 

 

 

 

  1853 jaarverslag medische politie  
 

Tekstvak:  
 
Tekstvak:  
Tekstvak:  


 

kundigen, de mededeeling doen , dat geene enkele gegronde zwarigheid zich opdoet tot het brengen van een goed stroomend water in onze grachten, zoo als in vroegere tijden waardoor aan den algemeenen wensch der Ingezetenen zal voldaan worden , en dat niet weinig zal bijdragen tot de verfraaijig der wande1ingen om deze stad.


N                

H00FDSTUK VI                          

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         I

MEDISCHE POLITIE.

De gezondheidstoestand van de volwassenen Ingezetenen dezer Gemeente is in 1852 zeer voldoende geweest , hebbende zich geene epidemische of besmettelijke ziekten vertoond en zijnde het getal der kranken gering geweest. In den zomer , vooral gedurende de toen plaats gehad hebbende buitengewone hitte en droogte, waren wel eenige hevige buik- en kramppijn-lijders , doch deze zijn spoedig onder het gebruik van gepaste middelen hersteld. Anders was het met verscheidene zeer kleine kinderen , die aan het zoogenaamde koperzuur bezweken zijn.

Tot, de gewone maatregelen ter voorkoming van ziekte behoort, in de eerste plaats de vaccine, opvallend is het , dat, terwijl in het Jaar 1851 slechts 120 kinderen zijn gevaccineerd , dat getal in 1852 tot 284 geklommen is, waarvan ingevolge art.6 van het Koninklijk Besluit van 29 Februruarij 1848 , door ons aan de Commissie van Geneeskundig Toevoorzigt is kennis gegeven.

In dé tweede plaats , meenen wij hier onder te mogen rang-schikken, de daarstelling, voor particuliere rekening van een Badhuis op de rivier, waardoor de gelegenheid is gegeven tegen zeer geringer prijs , zich in stroomen water te baden.
  De gezondheidstoestand van het vee was zeer voldoende, ons is geene opgave van longziek vee gedaan. De veestapel kan dan ook met volle regt als zeer welvarend en bloeijend genoemd worden.

 

Het personeel der gcnceskunst-oefenaren is niet veranderd en bestond op den 31 December 1852 uit.:

3 Doctoren in de Geneeskunde.

1        ,,      ,,     Heelkunde.     '

2        ,,     ,,     Verloskunde.

1 Heel- en .vroedmeester.

5 Apothekers.

2 Drogisten.

1 Vroedvrouw;

Gast- ..of ziekenbuizen zijn in deze gemeente niet aanwezig,

 

HOOFDSTUK VII

NATIONALE MILITIE EN SCHUTTERIJ.

Aangaande de nationale militie kunnen wij ......

 

 
     
     

 

 

1855 jaarverslag aantal inwoners

 
 

Mijne Heeren !

 

Ter voldoening aan artikel 182 der Wet van 29 Junij 1851 (Staatsblad No.85 ) hebben wij de eer U , Mijne Heeren , een uitvoerig en beredeneerd verslag van den toestand dezer Gemeente over het afgeloopen jaar te geven.

Het is ons aangenaam te mogen zeggen, dat deze Gemeente zich in voortdurende bloei een welvaart mag verblijden en dat zij, terwijl op andere plaatsen van ons vaderland, aanstekelijke ziekten heerschten , hiervan gespaard is gebleven , dat de zoo ongelukkige watervloed, welke zoo vele gemeenten ook in deze Provincie in ramp en ellende heeft gestort, een betrekkelijk gering nadeel in deze Gemeente veroorzaakt heeft , dat handel en nijverheid in bloeijenden toestand verkeeren en de financiën dezer Gemeente zich in voldoenden staat bevinden.

 

1855 inleidingz w 50 tabel.jpg

 

 

Verder in Medisch.

1 geval van typhus cerebralis deed zich voor.  En deed voor uitbreiding dezer ziekte vreezen, niet alleen wegens de naauwe, bekrompene en schamele woning, maar ook om de armoede , slordigheid , gebrek aan goede ligging , oppassing enz. , doch het is hierbij gebleven.

 

 
     
     

 

 

 

 

 
1855 jaarverslag  Medische politie  
   
   
     

 

 

  1860 jaarverslag wegen en medische politie  
 

 
     

 

 

1861_1870 getal_levend en levenloos_geboren kinderen

 
 

Jaarverslag  1870

Het getal levend geboren kinderen,  bedroeg:

in           1861              266         waarvan    13     buiten huwelijk.    

              1862              240                          12          

              1863              283                          13          

              1864              288                          14          

              1865              281                         10

              1866          262                     8

              1867              258                         12

              1868              299                         11

              1869          277                     9

              1870              268                         13

 

Het getal levenloos aangegeven kinderen heeft bedragen:

in           1861                18       waarvan       1     buiten huwelijk

              1862             15                     4        

              1863                  9                     geen

              1864                15                     geen          

              1865             14                     geen

              1866                11                     geen

              1867                  4                          1

              1868                11                    geen

              1869                13                          1

              1870                  9                          1

 

 
     
     

 

 

1870_jaarverslag_medische_politie

 
 
  • jaarverslag 1870

    De toestand vaa gedoemde wegen en dijken is "ook- thans geheel a'ereenkomstig , hetgeei , wij dagra nttent in cns ' verslag over 18 (i 9

    mededeelden. e,

    Begraafp1zatsen van Kerkgepootsehappen.

    Behalve de algemee e of bur,6erl>,jke begraafplaats, zijn • alhier nog ,drie andere begraafplatt sen , bèhooreucle aan de T-Iervormde , Iloolnseh • Catholijke .eu Nod. Taitëlitische gemeenten.

    Allen verkeren in, oeden staat.

    • a. Medische politie.

    De toestand van wegen , wateren , riolen , goten, secreten, urinoirs en de openbare gebouwen is in het algemeen van dien aard,dat hij geen nadelige invloed op de volksgezondheid kan uitoefenen. In een gedeelte der stad echter, de Kromme Elleboog gemoemd , is die toestand door de veelvuldige varkenshokken en ,daarbij behoorende mestvaalten zeer ongunstig , en ongetwijfeld voor de volksgezondheid nadelig.

    Het is moeijelijk hiertegen doortastende maatregelen te nemen, daar men door het verbieden van varkens tehouden tevens aan een 40tal huisgezinnen. een middel van bestaan ontneemt; intusschen zullen wij U voorstellen doen, strekkende tot verbetering van dien toestand.

    Van mestverzamelingen , kanalen, grachten, slooten , openbare gebouwen, valt overigens wat de volksgezondheid betreft niets te vermelden.

    In 1870 heeft zich een enkel geval van typhus en ook van kwaadaardige keelziekte voorgedaan ; zij waren echter geheel op zich zelf staande en het is niet noodig getweest maatregelen tegen de verbreiding van deze zieken te nemen.

    Bepaalde ziekten hebben in genoemd jaar niet geheerscht.

    De gemeente-geneesheer meldt ons in zijn verslag, dat het afgeloopen jaar zich uit een epidemiologisch oogpunt zeer gunstig heeft voorgedaan, want geene epidemische of besmettelijke ziekten hebben zich opgedaan, het aantal zieken was zeer gering, zodat er geen bepaald ziekte-karakter door genoemden geneesheer konde worden waargenomen.

    In de uitgebreidheid of inrigting der verschillende begraafplaatsen had geene wijziging plaats.

    Op de algemene of burgerlijke begraafplaats werden 50 lijken , op de begraafplaats der Hervormde Gemeente 60 , op die van de Roomsche Catholijke 55 en op die van de Ned. Israelitische Gemeente 6 lijken begraven.

     

     

    17

    De geneeskundige dienst der armen is toevertrouwd aan een gemeente-geneesheer, wiens jaarwedde bedraagt f 500 , aan een gemeente heel- en verloskundige met eene- jaarwedde van f 375, en eene gemeente-vroedvrouw, hebbende eene jaarwedde van f 225.
    De kosten , van de geneesmiddelen ,voor het Burgelijk Armbestuur hebben bedragen f 357,15 , terwijl dat Bestuur heeft doen gereed maken 813 recepten.
    De Diaconie der Hervormde gemeente heeft 268 recepten doen gereed maken, terwijl de kosten der geneesmiddelen waren f 101,75.
    Het Rooms Catholijk Parochiaal Armbestuur en de Diaconiën der Evangelische Luthersche en Christelijk Afgescheidene gemeente alsmede het Israëlitisch Armbestuur hebben in 1870 geene geneesmiddelen verstrekt.

    In 1870 zijn 267 koepokinentingen verrigt.



    De veearts is belast met de keuring van vleesch en spek ; keurmeesters voor levensmiddelen in het algemeen zijn hier niet.
    Slechts enkele malen zijn geslagte varkens voor het gebruik als voedsel voor den mensch schadelijk bevonden, en als zoodanig afgekeurd en begraven.

    Het drinkwater is over het algemeen, althans wat uiterlijk aangaat niet zooals het zoude moeten zijn. Vele pompen geven ongetwijfeld zeer goed en zuiver water; anderen daarentegen en voornamelijk de pompen op den hoek van de Ambtmanstraat, in de St. Agnietenstraat, op de Markt, in de Klijbergschestraat is het water, of min of meer gekleurd , of van minder frisschen smaak en reuk.
    Het is ons echter niet bekend, dat dit water , nadeel aan de gezondheid zonde toebrengen,en wij hebben daarom U geene bijzondere maatregel tot verbetering voorgesteld.
    Eene gezondheidscomissie bestaat in deze gemeente niet

    .b. Uerrteeete politie.

    Het politie personeel bestaat uit een comini$sa.ris, een hoofddi,ar va,I politie, drie dienaren van politie en zesachtwachten.

    In n iet personeel had, behalve deop bladziji€ 6 vermelde benoeitting van politie dienaar, geene veratïdering plaats!

    "^~5+ Omtrent tie dienst der politie vallen 'geehe opmerkingen mede te

    _

    eelen ; het aantal dienaren is bij eezi$ goede leiding geheel voldoende tot lïun(Ihitving der bestaande politie-veror leningen.

    Er hadden plaats 31 aanrandingen vani personen , waarvan 27 (koor luithm van verwonding en rnishand(ling alen 4 door middel van last-er en helee~li;ing. !'

    \antiti reen werden 8 a4nran(lingeti kan eigendommen, waarvan tï door middel van insluiping bij dag' en .2` (looi' mi(lcl`e! van inslt.iiping bij avond. ,

    r

  •  

     
         
         

     

      21 December 1872 de Gemeenteraad  
     

     

    Opmerking: Alleen relevant deel is in goed Nederlands gecorrigeerd.

     

    Stads en Arrondissement Nieuws. enz

    TIEL, Zaturdag avond 21 December 1872.

    De Gemeenteraad dezer stad hield heden eene openbare vergadering.

    Afwezig de heer van Lidth de Jeude.

    De notulen der vorige vergadering worden ge..teerd.

    Wordt voorlezing gedaan van de ingekomen aanmerkingea van HH. Ged. Staten, betreffende.vastgestelde verordening op het keuren van vleesch au visch , en goedgevonden de verordening ingevolge de gemaakte aanmerkingen en wijzigingen.
    De Raad besluit tot het publiek verhuren van de Waalsteeg te Wamel en het onderhands verst van een kamer in het Veerhuis te Wamel G. v. d. Wielen voor 60 Dente por week. Oedt besloten aan Mej. van Wermeakerken elinge aan de school vad don heer v. d. a, even als in 't vorig jaar, suite gratificatie íte ,kennen van f 26. asdi voorlezing gedaan van uen brief van ikeer H. v. d. Bruijn , verzoekende van wege 3 i.teenemende getal leerlingen , vormeerdereng halpperaoneel aan zijn school, en uitbreiding kat sohoollocaal. Tevens wordt voorgelezen ingewonnen advies van de Schoolcommiaeiu , izbD te kennen gevende. dat de uitbreiding Let .ehoottewai naar hare meerring nog geent klijke beslissing vordert , maar dat zij voorstelt benoeming van een Ben hulponderwijzer aan school , en de verplaatsing van de keeeeke. naar de school van don heer 'eerink waar staan voor de laagste klasse behoefte ie. %ZIa wao discussie tueachen de heeren Formijne, ` psgne, Itink en den Voorzitter , wordt iuge- het advies der Schooleommieeie besloten algemeene stemmen. De heer Stout bragt bij gelegenheid de weaaehetykheid der oprigting school voor do buitenwijken ter sprake werd door den Voorzitter teregtgaweznn zijnde deze zaak thans niet aan de arde *ijO het den heer Stout vrij stond, hiervan eert cadertijk voorstel te maken. ordt voorgelezen een verzoek valt 11. Koenen, bij vragende eervol ontslag als haven- en &eaeestrr met 1 Januarij e.k. De Voorzitter voor , dat ontslag eervol te verleenen , in te in met 1. Januarij ek., en leest de voorloopige der sollicitanten voor. De heer Formijne voor, met het oog op de geringe wnrkbeden van dien Ambtenaar , zijn tractmueat t 226 'e jaar, met f 60 te verminderen. heer Campagne bestrijdt dit voorstel nog dan afgeloopen winter ia o. a. gebleken dat de kking veel zorg en ijver vereischt en in ieder vnl is het ome poet van vertrouwen, die naar hijkheid moet beloond Worden. De heer Formijne tovert bij zijn gevoelen en meent dat bij oproep wel personen zullen gevonden worden , die voor minder zullen doen. lee Voorzitter antt dat dit een@ aanbesteding zou zijn, die bij begeven van betrekkingen niet te pos komt, dat de bezoldiging der ambtenaren naar billijk-moet geregeld worden. Het voorstel von den Formijne wordt afgewezen met 9 stemmen Mem 11, die der hoeren Foemijue, Verbrugh en Dorp. Alant zal een oproeping van sollicitanten hieden en de betrekking ingaan met 1 Februarij, !orden herbenoemd als leden der commissie om W. voor te lichten bij het opmaken del araeu voor den hoofdelijken omslag de heerei !tipt Andel en J. van talen; als lid der plaat. Behoolcommieeie Mr. A. Pijnneker Hordijk, ali Iran het Burgerlijk Armbestuur de bene P. U Krieken. (Va aanbeveliegelget van de l'1 oommiaeie hield in de namen van Mr. A Hordijk en B. Wijnhofl, vanwege li , Mr. L. T. Kruijthoff no Dr. J. K. Pameijer) Voorzitter deelt mede, dat is ingekomen eet aft van de Pl. Schoolcommissie omtrent gelaas ruimte van het locaal der armenschool het toenemend aantal leerlingen. ,wee B. en W. zal spoedig een plan to g ent, worden aangeboden. "Voorzitter deelt mede, dat goedgekeurd 1 te .subsidie aan het Armboatuur, en d roverordening, en dat de verkoop v na boomra 0 kgqt opgebragt.

     

    Wordt voorlezing gedaan van een schrijven van den Geneeskundigen Raad van Gelderland en Utrecht, daarbij aandringende op de daarstelling van een locaal voor besmettelijke zieken uit den gegoeden stand. Daar ingevolge de wet hier waarschijnlijk weldra een locaal voor dat doel- voor min vermogenden zal moeten worden daargesteld, wordt goedgevonden die zaak later te zamen te regelen.

    Een schrijven van den Prov. Inspecteur voorde Geneeskundige dienst over de inrigting der arm verzorging wordt ter visie der leden gelegd.

    Wordt voorlezing gedaan van een roquest van den heer J. Snijder, verzoekende met 1 Jnnuarij ontheven te worden van zijne verpligtiag om en- dorwija te geren aan de .Burger-avondschool, aan- gezien de heer Ilouberg Wilson voor die vakken is benoemd. Dv commissie ven toezigt adviseert toestemmend en wordt dientengevolge met algemeene stemmen besloten. Op een vroeger ingekomen adres van don Here. Kerkeraad om wijziging der sebooluron aan de burger-avondschool in 't belang van het gade-dienstig ondorwtje , worden de ingekomen adviezen voorgelezen van de commissie van toezigt en van den Directeur en loernars der school. Die ad- viezen zijn om verschillende red.nua afwijzend, o. a. dat de leerlingen der school oerscb,llexde godsti. gezindten belijden en de vergunning om do Cate. ohientien to bezoeken nimmer geweigerd wordt. De heer Formijne erkent dat dit thans niet meer het
    gevel schijnt te zijn , maar betwijfelt of vroeger 1 zulke altijd geschied is. 11 heer Rink verdedigt hot advies der Commissie, waarop besloten wordt, de gevraagde wijziging niet ton te staan. Iie heer Rink zet de redenen uit een, waarom het rapport in zake de bouwaanvrage van A. M. J. Morsmen nog niet is ingekomen.lieCommiesi: hoopt echter in de eerstvolgende vergadering zich van haar verpligting le kwijten. [)e heer Tilonoa stelt namens de, Co voeren
    de Bank v;:n Leerring vuur, het minimum d.•r rente van 1.7 cent op t cent te brengoo uitti ofde

    dec ironie adminislrailekosten, aan do inrigting verbonden, en de jaarwedde van den tanateur te vurhoogen met feb. Hierover zal in de volgende i vergadering worden beslist.

    Sluiting der rergaderiag.


    Wij vernemen , dat de inschrijving alhier ten behoeve van het huldeblijk voor wijlen Mr. J. R. Thorbecke , eens som bedraagt van f 170.

     

     
         
         

     

     

     

      23 Augustus 1873 de Gemeenteraad.  
     

    Stads- en Arrondissements Nieuws enz.

    TIEL, Zaterdag avond 23 Augustus 1873.

    De Gemeenteraad dezer stad hield heden eene openbare vergadering.

    Afwezig de heer Stout.

    Na voorlezing der notulen wordt door den Voorzitter namens het Dagelijksch Bestuur overgelegd een voorstel tot het daarstellen eener inrigting van lijders aan besmettelijke ziekten ingevolge art. 7 der Wet van 10 Dec. 1872 , met 2 teekeningen ; wordende de kosten der Gene op f 20000 , der andere op f 12000 geraamd. De heer Rink vraagt of deze gemeente reeds door H.H. Gedeputeerde Staten is aangewezen als, verpligt tot daarstelling van eene dergelijke inrigting ? De Voorzitter antwoordt, dat namens den Gemeenteraad , op eene vraag van die zijde ontvangen , is geantwoord , dat eerlang een plan zal worden ingediend. De heer Kruijthoff gelooft niet dat de Wet eene zoo kostbare inrigting vordert. De heer Campagne is van gelijke meening en beroept zich op de verklaring van den Minister bij de gehoudene beraadslaging over art. 7 der Wet. Hij is van oordeel , dat men met het een of ander locaal in een gemeentegebouw volstaan kan. De heer Rink is van oordeel dat men eerst het besluit van Gedep. Staten moet afwachten , alvorens zulke groote kosten te maken. De heer v. Lidth zegt dat de Raad reeds in eens gemeime zitting een besluit in deze genomen heeft. Hij stelt voor, de openbare zitting in een geheime te veranderen. Zulks geschiedt. Na heropening der openb. vergadering verklaart de heer Formijne , dat het hem onbegrijpelijk voorkomt, dat zulk een houten gebouw f 12000 zal moeten kosten. Hij isvoor de daarstelling, maar het plan komt hem te duur voor. De heer Tilanus wijst er op, dat , al hebben Gedep. Staten nog niet bevolen de oprigting van een dergelijke inrigting, het openbaar belang en de menschelijkheid elk langer uitstel verbieden De heer Campagne stelt voor , aan den Gemeente-architect te vragen of het plan niet voor vereenvoudiging vatbaar is.. De heer Verbrugh meent dat -een steenen gebouw goedkooper zal zijn. De heer v. Andel is tegen het voorstel maar verlangt eene eenvoudige loods op Adamshof. De heer .Campagne acht de plaatsing van •een hospitaal naast een verzamelplaats van bagger ongeraden. De heer v. Lidth zegt, dat het Dagelijksch Bestuur door het gedane voorstel van alle verdere verantwoordelijkheid ontheven is , maar toch gaarne zou zien dat de Raad het voorstel in beginsel aannam , om in eene volgende vergadering een bepaald plan vast te stellen. De heer Rink zou de voorstellen gaarne aan een Commissie van onderzoek in handen stellen. Dit wordt bestreden door den heer v. Lidth ; de Raad heeft reeds vroeger het Dag. Bestuur belast met het indienen der plannen. Ten slotte wordt besloten , de stukken ter visie te houden tot de vergadering van 2 Sept. e. k., den Gemeente-Architect nogmaals te raadplegen over een vereenvoudigd plan en alsdan eens bepaalde decisie te nemen.

    B. en W. worden gemagtigd tot openbare verpachting van het Beursgebouw voor 6 jaren, in te gaan 1 Mei ek.

    De kas van den Gemeente-Ontvanger is in orde bevonden met f 13.340,49.

    Gedeputeerde Staten hebben berigt:

    lo. dat voor kennisgeving is aangenomen de goedkeuring "der geloofsbrieven van de benoemde Raadsleden ;

    2o. dat de jaarwedde van den Burgemeester, de Wethouders , den Secretaris en Ontvanger, door ben met 1874 is bepaald, resp. op f 1500 , f 250, f 1400 en f 1000.

    . Het ingekomen Rapport over de aanvraag om afstand van grond in eigendom , door de Directie der Garancine-fabriek gedaan, zal ter visie worden gelegd.

    De heer Rink vraagt, of bij de onlangs gedempte sloot, loopende van den Nieuwen Weg naar de Plantage , geen steen of paal moet worden geplaatst, om den eigendom der gemeente van den particulieren te onderscheiden ? De Voorzitter antwoorelt , dat reeds order is gegeven tot het plaatsen van een steenen paal.

    Sluiting der vergadering.

    Bij gunstig weder, morgen namiddag ten vijf uur, muziek in de Plantage.

     

     
         
         

     

     

      4 september 1873  Tielsche Courant  
     

    Tielsche Courant. 4 september 1873.

    Komt in behandeling het van de vorige vergadering aangehouden voorstel tot daarstelling eener inrigting tot afzondering en verpleging van lijders aan besmettelijke ziekten.
    Volgens dit voorstel zal het gebouw van hout worden opgetrokken, ingerigt zijn voor 16 lijders en geplaatst worden op een stuk bouwland op Zandwijk, groot circa 50 Aren , thans het eigendom van den heer Tilanus, die bereid is, dit perceel tegen den koopprijs aan de gemeente af te staan.
    De gezamentlijke kosten zullen circa f 9000 bedragen. De heer Campagne vraagt of de heer Tilanus niet bereid zou gevonden worden, een gedeelte van 5 Roeden van voormelden grond voor dit doel af te staan? Dé heer Tilanus antwoordt hiertegen bezwaar te hebben , en ziet hiervan het belang voor de gemeente niet in, daar het overschietende land kan worden verhuurd. De heer Campagne zegt, in de vorige vergadering te hebben ter sprake gebragt de vraag, of het stuk gemeentegrond, bij het begin het Molenstraatje langs den grindweg naar Utrecht, niet voor het doel geschikt zon zijn? De Voorzitter antwoordt, dat dit terrein niet is opgenomen. De heer Campagne zegt, dat het hem na onderzoek is voorgekomen dat die plaats, voor het doel wel geschikt zou zijn. De heer Kruijthoff is van oordeel , dat het beter zou zijn met een kleine inrigting bijv. 'van 12 bedden te beginnen en die naar gelang van de behoefte te vergrooten. De heeren van Andel en Stout wenschen te trachten aan te koopen de hofstede van B. van lngen en het daarop staand gebouw voor ziekenhuis in te rigten. De Voorzitter en de heer Dijckmeester beweren, dat de kosten dan voorzeker nog grooter zouden zijn. De Voorzitter beveelt de aanneming van het voorstel van Bestuur het Dagelijksch aan, het op te rigten ziekenhuis zou van tijd tot tijd ook voor gewoon ziekenhuis kunnen dienen. Deze meening wordt door den heer Campagne bestreden , die betoogt dat deze bestemming aan die inrigting bezwaarlijk zou kunnen gegeven worden. De heer Formijne en van Lidth de Jeude achten het terrein, door den heer Campagne aangewezen, ongeschikt, omdat .het aan den openbaren weg is gelegen en dus voor ziekenverpleging ongeschikt. Dit bezwaar word t door den heer Rick bestreden, hij wijst er op dat de gemeente ook nog voorzien moet in de behoefte aan een lijkenhuis, bij de wet geboden, en dus onnoodige kosten moet vermijden. Hij verklaart zich het voor het onderzoek van terrein, door den heer Campagne aangewezen. Alsnu wordt door den Voorzitter de vraag gesteld, of men alvorens eene beslissing te nemen, een onderzoek zal doen instellen naar het bedoelde terrein?. Die vraag in stemming gebragt, wordt ontkennend beantwoord met 11 stemmen tegen 2, die der heeren Campagne en Rink. Daarop wordt in stemming gebragt het voorstel van het Dagelijksch Bestuur, met bepaling dat daarvoor een leening zal worden gesloten van f 9000 met jaarlijksche aflossing van f 500 en tegen een rente van hoogstens 5%. Dit voorstel wordt aangenomen met 12 stemmen tegen 1 , die van den heer Campagne.

     

     
         
         

     

     

     

      1873 Gemeente verslag pag 8 aankoop grond  
     

    8

    grond groot 168 centiaren, gelegen: aan het Hoogeinde voor f 252, zijnde dit erfpachtregt op genoemden heer Post overgegaan.

    In Uwe vergadering, van 21 Mei werd medegedeeld, dat genoemde heer Post heeft ingetrokken zijn verzoek, om den door, hem in erfpacht bezeten grond in eigendom te bekomen.

    Tengevolge van een verzoek van.Burgemeester en Wethouders van Dordrecht werd door U den 30 Mei besloten eene Commissie van twee leden, hetzij uit hetzij buiten Uw midden te benoemen, om zich aan te" sluiten aan de Commissie, welke zich te Dordrecht heeft geconstitueerd, ten einde alsdan gezamenlijk als comité werkzaam te zijn ter bevordering van het tot. Stand komen van eene spoorweglijn Dordrecht---Elst.

    Tot leden van genoemde commisie werden door U in de vergadering van 21 Junij benoemd de heren Mrs. S. Rink en A. Pijnacker Hordijk.

    Den 6 Augustus is door U naar aanleiding van een adres van de Afdeeling Tiel van het Nederlandsch . Schoolverbond betreffende den toestand van sommige bewaarschooltjes , besloten dat zal worden vastgesteld eene verordening waarbij de voor gezondheid nadelige ophooping van. kinderen in de zoogenaamde bewaarschooltjes wordt verboden en strafbaar gesteld..

    Door U werd den 6 Augustus besloten het vierde lokaal van de armenschool (als naai- en breischool in gebruik) , door middel van een glazen deur met de andere drie lokalen te verbinden, en als armenschool in gebruik te nemen , en daarin een derde hulponderwijzer te plaatsen.

    Den 2 September is. door U besloten 10. aan te koopen een perceel . bouwland , sectie.. C, No. 237 groot 54 Aren , 70. Centiaren gelegen op Zandwijk voor f 2500, 20. op dat land te doen plaatsen eene inrigting de gelegenheid aanbiedende tot afzondering en. verpleging van lijders aan besmettelijke ziekten en 30. tot dekking der te deze zake te doene uitgaven eene leening te sluiten van f 9000, tegen eene rentestandaard van hoogstens 5°. o, uit, te geven in aandelen elk groot f 500 ,. waarvan jaarlijks een zal worden afgelost.

    Tengevolge van eene opmerking van Heeren Geputeerde Staten omtrent het derde gedeelte van genoemd besluit van 2 September, werd dit in Uwe vergadering van 24 September aldus veranderd.

    De -voor deze zaak te .doene uitgaven zullen worden gedekt door eene geldleening van f9000, te sluiten tegen eene rentestandaard van. hoogstens vijf percent uit te geven in aandeelen elk groot f 500, waarvan jaarlijks een zal worden afgelost.

    De middelen waaruit de rente en aflossing dezer leening zullen worden gevonden, zijn de gewone inkomsten der gemeente, welke daartoe worden aangewezen.

    De eerste aflossing zal plaats vinden- twaalf maanden na de teekening van het sluiten dezer leening.

    In de vergadering van 24 September werd gelezen een missive van Uw medelid den heer P. F,. Dijckmeester , waarbij genoemde heer aan U aanbiedt een exemplaar van de op last van Gedeputeerde

     

     
         
         

     

     

      1873 Gemeente verslag pag 12 grond deels verhuurd  
     

    12

    7......

    8. 54 aren 70 centiaren bouwland , gelegen op Zandwijk , waarvan circa 50 aren verhuurd zijn . tot 31 December 1877 voor f 114 ‘s jaars , zijnde op het overige gedeelte geplaatst de inrigting tot afzondering en verpleging van lijders aan besmettelijke ziekten.

    9. 5 hectaren 97. aren 20 centiaren uiterwaard , gelegen te Wamel
    tot 1 October 1879 verhuurd voor.. f 890 's jaars.

    1. .1 hectare 22 aren .26 centiaren uitweg te Wamel , genaamd de Walsteeg, verhuurd tot 31 December 1875 voor f 46 's jaars.
    2. Een perceel rijswaard te Wamel , groot circa 15 hectaren, tot 31 December 1888 voor f 720 's jaars verhuurd.
    3. 2 aren 80 centiaren uiterwaard, gelegen aan den bandijk naar ..Echteld, tot 31 December 1876 voor f 10 's jaars verhuurd.

    Bij de openbare verkooping op 25 Julij , bragten de tienden ene som van f 2644 op, als f 2424 voor het korengewas en f 220 voor de krijtende tiend.

    B. Eigendommen bestemd voor de publieke dienst en openbare gemeentewerken

    a. Openbare gemeente-gebouwen.

    Van het Gemeentehuis zijn de hoofdtrap ,- de kamer regts van de vestibule en de bodenkamer geheel opgeverfd.

    Een en ander .heeft met het gewone -schoonmaken en witten bij openbare aanbesteding gekost f 106,—.

    De kamer regts van de vestibule is bovendien op nieuw behangen,

    hetwelk heeft gekost f 32,21.

    Het vertrek links van de vestibule achter de bodenkamer gelegen, is van een gestucadoord plafond voorzien.

    Het telegraafkantoor, boven genoemd vertrek , is mede geheel geverfd en behangen hetwelk bij openbare aanbesteding heeft gekost f 62.

    Het gemeentehuis is uitwendig met de botermarkt geheel opgeverfd.

    Het Gemeent(,~uus is uitat (ncli niet (le n botermarkt geheel op c,vei fel.

    i r... !-1 t I'

    Dit werk is bij openbare aanbesteding aangenomen voor f 99,95.

    De zijgevel in de kerkstraat is voor een groot deel op nieuw beraapt, hetgeen met het gewone onderhoud gekost heeft f 239,96.

    Het gebouw, vroeger tot kazerne bestemd, verkeert voor het grootste
    gedeelte in eenen bouwvalligen toestand. Het daarin aanwezige kantoor van den boekhouder bij de bank van leening is vergroot, waarvan de kosten hebben bedragen f 61, 6 5.

    Tot plaatsing van den nieuwen waterwagen, is op de plaats achter dat gebouw een afdak gemaakt, hetwelk kostte f 31,45'

    Het gewone onderhoud van het gebouw bedroeg ƒ 92,30.

    De vischmarkt met het daarachter liggende brandspuithuisje is geheel opgeverfd, waarvan de , kosten hebben bedragen f 38.

    Verder werd aan de brandspuithuisjes voor gewoon onderhoud besteed f 5,54.

     

     
         
         

     

      1873 getallen sterfgevallen hoog bij ongehuwden  
     
     
    Onder de levend geborenen waren 12 buiten huwelijk, .
    Er hebben 4 tweeling-geboorten en 1 drieling-geboorte plaats gehad.
    De verhouding van het getal sterfgevallen is gunstiger dan in
    1872, zijnde 21 per 1000 zielen.
    Van de overledenen waren er :
    
    60 ongehuwde mannen.
    45	„	vrouwen.
    25 gehuwde  mannen.
    23	„	vrouwen.
    9 weduwnaars.
    19 weduwen.
    
    
    De oudste der overledenen was eene vrouw van 95 jaren.
    Van de in het afgeloopen jaar voltrokken huwelijken hadden plaats
    tusschen jongmans	en	jonge, dochters		66
    tusschen jongmans	„	weduwen			3
    tusschen weduwenaars en jonge	dochters		4
    tusschen weduwenaars en weduwen				3
    Bij eenige der	huwelijken werden 6 kinderen gewettigd.
    Eene echtscheiding, werd ingeschreven.

     

     
         
         

     

     

      1875 Begroting  
       

    Afschrijvingen.

    Hoofdstuk 13 Afdeling 2 Artikel 2.
    Oprigten van opzigterswoning bij inrigting van lijders aan besmettelijke ziekten
    Bedrag der af te schrijven som f 50,-

    Overschrijvingen.

    Hoofdstuk 8 Afdeling 3 Artikel 1.
    Onderhoud van de inrigting tot afzondering van lijders aan besmettelijke ziekten
    Bedrag der af te schrijven som f 39,41

     
         
         

     

     

      1875 Gemeente verslag pag 19  
     

    19

    ber en dus ruim vier maanden, als wanneer de epidemie als geweken beschouwd kon worden.

    In de maand December zijn meergenoemden geneesheer twee gevallen van kwaadaardige keelziekte (angina diphtherina) voorgekomen, bij kinderen, waarvan een met doodelijken afloop; het was in. hetzelfde gezin.

    In de uitgebreidheid of inrigting der algemeene en bijzondere be- graafplaatsen werden geene.wijzigingen.gebragt.

    Op de .algeene begraafplaats werden 55 lijken begraven, op.de begraafplaats der Hervormde gemeente 112, op die van de Roomsch Catholijke 84 en op die van de Ned. Israëlitische 3 lijken ter aarde besteld.

    De geneeskundige dienst bij armen, verpleegd in hunne woningen, is opgedragen aan een geneesheer, met eene jaarwedde van f 500, een heel- en verloskundige met eene jaarwedde f 375 , en eene vroedvrouw, met  eene. jaarwedde van f.225.

    De kosten van de geneesmiddelen hebben -bedragen voor het Burgerlijk Armbestuur f 470,80 en voor de Diaconie der Hervormde gemeente f 217,80

    Het Burgerlijk Armbestuur heeft 883 recepten doen gereedmaken en de Diaconie der- Hervormde gemeente 460.

    Geneesmiddelen-werden niet verstrekt door het Roomsch Catholijk Parochiaal Armbestuur en de Diaconie der Evangelisch Luthersche gemeente ten Christelijk gereformeerde gemeente , noch door het Israëlitisch Armbestuur.

    Het getal koepokinentingen was als volgt :

    Jaartal

    Getal

    verrigte gevaccineerden

    Beneden

    2 jaar

    Van

    2 tot 10 jaar

    Boven

    10 jaar

    1875

    1874

    1873

    1872

    247

    252

    246

    161

    181

    177

    165

    134

    62

    72

    74

    27

    4

    3

    7

    7

    De keuring van vee, vleesch, spek en visch heeft weder door de door U aangestelde keurmeesters plaats gehad.

    Tot het verkrijgen van drinkwater werd een nieuw gaas in de filter van de pomp op de Koornbeurs gemaakt.

    De inrigting tot afzondering en verpleging van lijders -aan besmettelijke ziekten is geheel gereed tot oogenblikkelijke opname van lijders.

    b Gemeente-politie.

    Bij Koninklijk besluit van 18 Augustus 1875 No. 39 werd tot com-

     

     
         
         

     

      1875 jaarverslag straten en riolen  
     

    14 , .,

    brenger„ van kleine'werbeteringen en geré'ehl onderhoud is het geheel in vele opsigten tamelijk•bruikbaar.

    ,In de daarin aanwezige woning van dên boekhouder bij de bank van leening werden tweeNk amers behangen, en op het bureau van den egmmissariá van politie 3s eene balustrade 'gemaakt.

    Ook. werden in het mggazijïr Benig® veranderingen en verbeteringen aangebtagi.

    In het locaal van de bank van leening, waarin de zilveren voor- werpen bewaard worden, jverden eenige ventilatie-roosters aangebragt tot doorstrooming van,versche luehf.

    1)e kosten dezer werken met het; gewone onderhoud hebben be-

    dragen f 208,696: i Aan de brandspuiihuisjes werd voor gewoon onderhond besteed f 15

    6. Straten, pleinen, riolen en waterleidingen.

    Over het algemeen laat de toestand der bestrating te wenschen over, en is verergerd door de onvermijdelijke, opgravingen tot plaatsing van gasbuizen.

    Wij zullen U zoo spoedig mogelijk maatregelen tot verbetering voorstellen.

    Buitendien is bestrating, van eenige wegen vooral binnen de kom der gemeente, hoogst wenschelijk.

    Een verhoogd klinkerpad werd gelegd langs den St. Walburg-singel.

    In de weerstraat werd een riool van cementbuizen gelegd, welk riool behalve de spruitriolen eene lengte heeft van 195 meters.

    Dit riool is aangesloten aan het reeds vroeger gelegde cementriool van de varkensmarkt nabij het nieuwstràatje.

    Wij hebben van dit riool van wege de doelmatige -inrigting der zinkputten en regelmatigen afloop van het water de beste verwachting.

    Bij het openbreken en aansluiten in het cementriool van de varkenskensmarkt is gebleken- door de reinheid en de weinige verslibbing van genoemd riool, dat de riolen ,zamengesteld uit portlandcement verre de voorkeur verdienen boven de gemetselde riolen.

    Nog werden drie zinkputten' van deze nieuwe soort in de gasthuisstraat in de plaats van de putten, welke de meeste stank verspreiden, geplaatst, en hoewel het warme weder zal behooren te worden afgewacht, alvorens hieromtrent een juist oordeel. te kunnen vellen, wordt toch door de naastbij wonende ingezetenen te kennen gegeven, dat zij vÁe1 minder last van stank hebben, dan toen dei putten nog bestonden.

    De buitengewoon diepe waterleiding langs 'het hotel Roesink en daarnaast staande huizen. op de markt is ook geheel gedigt, en in plaats daarvan eene gewone straatgoot gemaakt..

    De kosten dezer werken hebben bedragen f 3322,85'.

    Nu de waterafvoer van de tolhuisstraat sleehts kan geschieden door het riool in de weerstraat , bestaat er geen vrees meer (lat het j riool in de kleibergsche straat zal overvloeijen.,

     

    Dit' laatste r"ioo1 is op on'tlers heiden, plaatsen opgebrokene om hetzelve 4nderjnaal van de verslibbi g te hunnen reinigen. ,. • .

    Bij het'"vernieucven- der gasjeiding in de westl ' ensche straat is.._ gebleken, (lat beide riolen in g no de tr?aát tot ahas denkruin ge- -vuld waren met eene vaste ba gjg4 Specie. . °

    Deze riolen zijn , voor zooveJr de behoefte strekte, gereinigd.

    De riolen in de kleihergschl en.•westluid.ensehe straat zullen, uit-

    hoofde van lerzelver• minder doelmatige constructie, voortdurend veel

    onderbond vereischen, ° +

    'De kosten van onclerhou,di voor riolen yen goten hebben' bedragen ƒ452,605.

    e. %Vegen en voetpaden behoorende aan en. onderhouden
    door de (emeente: •

    Q

    liet onderhou -der wegen had, zooajs gewognlijk, ,met gevassehen grind plaat* .

    Die grind `w rd tegen zeer billijken prijs van den eigebaar der baggermachine a ngekoc1s ' "I)e toestand er wegen is door het drukke verkeer bij nat weder niet -gunstig, en de kosten van onderhoud zouden, dudien eene belangrijke 'verbetering in deze werd aangebragt , zeker verdubbeld worden,'

    De kasten van onderhoud hebben bedragen f 1110,796.

    De ' ,hterafvoett langs den Zandwijkschen weg voor de stichti#g' Hoogendijk werd door het aanbrengen van eene goot .. met waterleidingen beter geregeld. " " '

    Van dele stichting, tot' aan de algemeens begraafplaats is verder' een verhoogd voetpad gemaakt ten dienste van het verkeer bij nat weder.

    Evenzoo werd het verhoogde voetpad buiten - de Burensche barrierd hersteld en voor de afwatering van den weg aldaar werd een goot met waterleiding van aarden buizen aa'ngebragt.

    Met heet plaatsen van hardsteenen grenspalen is vportgegaan.

    Het trottoir op St. Wolburg werd langs. de nieuw gebouwde huizen van R. Pitlo en langs het hoekhuis van A. Gennissen met 82 me- Iers verlengd. ,

    Behalve den aankoop van trottoirbanden , reeds vroeger aangekocht, bedroegen de kosten van deze werken f 286,61. ' • 1

    In het belang van de openbare veiligheid ere ook ter bevordering van de zindelijkheid is het voetpad op den tolhuiswal' aan de buitenzijde afgegraven., en aan de binnenzijde onder dezelfde hoogte opgehoogd, en het talud onder een gelijk profil gebragt en met graszoden belegd. ,

    Een houten trap werd irf het verlengde van het voetpad loopende naar de- tolhuis e# at tegen genoemde wal gelegd. '

    De hardsteenen palen, welke voor een groot eelte ten gevolge van deze afgraving overbodig waren geworden, zij piné le schutting-

    ijzers verplaatst naar den stoep van den dijk bij Bellevue. • -

     

     
         
         

     

     

     

      1876 Gemeente verslag pag 22  
     

    22

    Israëlitische gemeente worden door betrokken Besturen naar behooren onderhouden, en 'bevinden zich in eenen goeden toestand.

     

    HOOFDSTUK VI.

     

    MEDISCHE EN GEMEENTE POLITIE.

    1. Medische Politie.

    In den toestand van wegen, wateren, riolen,. goten, secreten, urinoirs en openbare gebouwen, heeft met betrekking tot de openbare gezondheid geene, verandering plaats gehad, en wij vermeenen dat die toestand reden van tevredenheid geeft.

    Intusschen hebben wij in het afgeloopen jaar maatregelen genomen ter bevordering van de volksgezondheid, bestaande in waterverversching door middel van den duiker, het uitbaggeren der grachten en het reinigen en spuijen van goten, riolen en straten gedurende den zomer, terwijl op mestverzamelingen zooveel mogelijk toezigt werd gehouden en deze zooveel mogelijk werden opgeruimd.

    Aan het geregeld ververschen,van het water der grachten en het wegvoeren van vuil, dat zich voor de monden der riolen plaatst, werd steeds veel zorg besteed, en blijkbaar niet zonder gunstig gevolg, daar volgens getuigenis van eenige personen, de visschen die uit de grachten werden gevangen, vroeger niet eetbaar waren, en deze thans, naar men ons heeft medegedeeld, zeer goed van smaak zijn.

    Nu geen water meer uit de oude naar de nieuwe gracht wordt afgevoerd, is het water in deze laatste reeds veel verbeterd. Het reinigen van goten en riolen en het ledigen van secreetputten is in het afgeloopen jaar weder voor rekening van de gemeente geschied.
    Dit heeft gekost circa. f 3800.

    Daarentegen heeft de verkoop van straatvuilnis enz. opgebragt ongeveer f 1900.

    Uw besluit om pogingen aan te wenden tot invoering van het tonnenstelsel voor privaten levert aanvankelijk goede resultaten op, en wij meenen U in overweging te moeten geven, niettegenstaande de aanzienlijke uitgaven, die hieraan verbonden zullen zijn, in het belang der openbare gezondheid, op deze wijze voort te gaan.

    Zooals reeds in Hoofdstuk V is vermeld., is door U besloten een perceel bouwland aan te koopen tot nederlegging der vuilnis enz.
    Die verzamelplaats van vuilnis wordt thans in orde gebragt.

    In den zoogenaamden Binnenhoek op Zandwijk is eene nortonwel geslagen, omdat uit een ingesteld onderzoek is gebleken, dat het drinkwater van enkele der aldaar aanwezige pompen op particuliere erven zeer slecht was.

    De pomp nabij de woning van J.G. van Hesteren op Zandwijk werd overbodig beschouwd , en gaf bovendien slecht water, daarom is deze verplaatst en gebragt op genoemden norton-wel.

    De kosten van dit werk hebben bedragen --f 353;3.

    Voor de pomp op de Varkensmarkt werd ook eene nieuwe nortonwel geslagen, waardoor de oude reservoir, welke te zwak van constructie was, verviel.

     

     
         
         

     

      1876 Gemeente verslag pag 23  
     

    23

    Het water uit deze nieuwe wel is vrij goed.
    De kosten van, dit werk bedroegen f 236,67.

    Vele van de aanwezige welputten, zijn opgemaakt en gereinigd, eene maatregel welke gebleken is hoogst noodig te zijn.

    Een onderzoek naar de hoedanigheid van het water der gemeentepompen,- heeft tot het volgende resultaat geleid : dat de pompen op St. Walburg uit een put, in de St. Agnietenstraat, Kleibergsche straat en Vischmarkt, zijnde alle drie norton-wellen, zeer goed water opleveren , die in de Binnenmolensteeg, Waterstraat uit een put, Achterstraat , Ambtmanstraat, Gasthuisstraat en Binnenhoek op Zandwijk, zijnde deze vier laatste norton-wellen , en Kleibergsche straat uit een kuip goed water geven, die in de Achterweg, Kerkstraat, het Bleekveld, Hoogeinde en aan het plantsoen achter .de oliemolen, alle uit putten slecht. water opleveren, en die in de St. Agnietenstraat, Gasthuisstraat en Groenmarkt uit putten, zeer slecht water geven.

    Gedurende het afgeloopen jaar was de gezondheidstoestand in deze gemeente minder gunstig dan het vorige jaar.

    Ofschoon -geene epidemische ziekten hebben geheerscht was het aantal koortslijders vrij aanzienlijk.

    Volgens de ter Secretarie aanwezige lijst van aan den Burgemeester gedane aangiften zijn aangetast aan tvphus en febris typhoidea 21, waarvan 4 overleden, diphtheritis 2, beide overleden, en mazelen 4, waarvan geene overleden.

    De gemeente-geneesheer meldt ons in zijn verslag, dat de gezondheidstoestand in 1876 niet zoo gunstig kan genoemd worden als in het vorige jaar, daar enkele gevallen van typhus en vele gevallen van febris typhoidea voorkwamen , doch de sterfte was niet groot.

    Genoemden geneesheer kwamen op Zandwijk twee gevallen van keelziekte (angina diphterina) in de maand Februarij voor, waarvan een met doodelijken afloop.

    Een geval van mazelen (morbilli) deed zich bij meergenoemden geneesheer ook op.

    Voor het eerst werd gedurende het afgeloopen jaar een lijder aan, typhus verpleegd in de inrigting tot afzondering en verplegimg van lijders aan besmettelijke ziekten.

    Het is gebleken, dat die inrigting, behoudens enkele verbeteringen, die gemakkelijk zijn aan te brengen, wel aan het doel beantwoordt. Intusschen zijn de kosten van verpleging zeer aanzienlijk; deze hebben toch voor dien éénen lijder voor 31 dagen bedragen f187,76' ; hieronder zijn-niet begrepen de kosten van geneesmiddelen.

    Daar nu die uitgaven, welke uithoofde van onvermogen van den lijder niet op dezen kunnen worden verhaald, door de gemeente zijn gedragen, is het duidelijk dat. deze inrigting, voor de finantiën der gemeente eene zeer bedenkelijke zaak kan worden, zoo die niet op andere wijze wordt geregeld, waartoe wij voornemens zijn pogingen aan te wenden.

    Behalve (le in Hoofdstuk V vernielde vergrooting der begraafplaats van de Ned. Israëlitische gemeerite , werden in de uitgebreidheid of..

     

     
         
         

     

      1880 Gemeente verslag pag 16 en 17  
     

    17

  • De bebouwde kring om de stad, waar nog geene bestrating is, breidt zich zoo zeer uit, en de bewoners van de huizen hebben bij nat weder zooveel last van den onvermijdelijk morsigentoestand der wegen, dat het bijna ondoenlijk is, om aan de vele klachten tegemoet te komen. Het verkeer op de voetpaden is zoo druk, dat eene bezanding, iedere week gedaan niet voldoende zoude zijn om ze goed te honden.

    Wij meenen dat over het algemeen geene duurzame verbetering te wachten is, zoolang niet tot keibestrating is overgegaan, en dat de eigenaardige moeijelijkheden aan de kleistreken verbonden ten opzigte van wegen in aanmerking genomen reden bestaat tot tevredenheid.

    Eene uitzondring noemen wij den weg nabij de school voor onvermogenden. Deze weg, ingevolge Uw besluit , in 1878 in den tegenwoordigen toestand gebragt, is niet alleen slecht maar ontsiert op stuitende wijze een gedeelte van onze gemeente.

    De kosten van ond
    erhoud .der wegen hebben bedragen f1431,526 -ma

    J. Rivierfin , kanalen , °raarte$ tin bijbeli rede werkn , .i r ~y als: •waterkeeringen , °Qverlá'ten', lijnpaden, shti~en,

  • duikers, beschoeijing ' los- en ládingplaatsen,

    'Q•

    „brugge veem err ,overvaarten.

    De 'wate}keeringeii 'zijn in goeiltni'toestand en geven geene 'reden tot 'zenige S

    1~gevolge het door de 1'ruvinriitle Staten vat gestelde re ie_ mént op het beheer tier ri~ier1rolt'le1' in' Gel.tleriantl, zal, te rekenen van 1 Julij aanstaande, de zorg; vóor de', waterkeeringen niet meer toevertrouwd worden aai' 'w bestuur, maar opgedragen zijn aan den Dijkstoel van Ti,elerw tird.

    De 'kade v'ereischte weinig oudèrhoud en bevindt zich in goeden' staat.

    Een ideelte•- ván- deze- nabij deti ba.vendijk is niet puin en

    afval aangehoogd , en biedt bij hoog hater een 'geschikte los- LI plaats aa-n.

    De ''grachten zijn gebaggeí en, bet witei dan: ~regild
    ververschl; abri den -inlaatdiker iá nè verbetering aa e] ragt,

    die liet inlaten fan water bij hooiren y ateratand b iogelijk ngaak.

    ry .. Eene algemeène v'erdi~ping der grachten, en her&tel van cie
    oorspronkelijke breedte blijvep` wij. wenschelijk achten.

    Waaraan het tot" te schrijven i9 dat zooveeeley, zwvangn dje.-in 'de 'grachten hun voedsel zoekeer, sterren, hebben wij'niet kun-s ren .ontdekken."

    De lhavenbrug schijnt thaué wgt den onderbouw betreft, op

    afdóende wijze te zijn herstold. •~ • S .', ° . 1

    Het dek van de brug werd gedeeltelijk vernietkwd., ïle ijzi~ren

    dekplaten vervangen door houten met ijzbr beslagen.

    De nieuwe bruisgeel' gv~r.,tle graelit tegenov4r de Vit. -Wal-

    Qc -uCti nQ c a ~(_ C

    - / '_t 17 4,

    r

    , Y %1

    burgsingeh eii van huit p antsoetf naar de onrjnenwa vo c oèn
    zeer goed, '

    1, aatstgenoe>~ide brug voorziet blijkbaar 1 . eene sedert laiagen

    '

    tijd b~~ataande rh~>f`f~E~.

    De áuiker nabij e Ilucht ia hèrsteltl.

    De bediening van ,het ti'ter ,esclïiedile nog 'op de gewone «ijzte zonder behulp- van eerre stoonilonSt. - - .

    Blijkens de gehoullen, eontrGlr' titerifeu in.ltet afgeloopemi ja-ar,

    • 1 'lfi~ï;i personerf ot rgebragt., zijnde I-l('18 inter plan in 1t~79, ,l

    en zijn 2:3fl-t)`ove-vaarten u ehiit'ri.

    De oude gierpont, voor welke niet tegenstaande herhaaldelijk geplaatste advertentien genee koopers zich aan meldden, werd in het openbaar verkocht en bragt slechts  f 242 op.

    De koopers hebben haar doen sloopen.

    Iugevolg o Uw 1b eslliit van :' 1iiveii1ber bm )ict veer voortaan tlo widdel vlin tene- sto'itibu,)t te htdie eli, is door ons in htt -laatst der inaand Deeem her ten bi gin gvinaakt met eene pro i' olie wii1jol) Uw, verl,nigt,rn niet verse hilltnde sioolnbootjes zullen` nemen. - -.

    Wij blij eh eeue verdere rfrhoo!;ing van den Veerdam zeer

    n0ot11,„kvlijl{ arlitin, • ,+

    Wanneer die (lam .0 alle •pu en zoo ws, als hete-diilangs upgel ~ru,(Ic i deelte%Z(Jnh hij b) gtuliJd van hoog water ve sehieitlt nl' dal;eti langer esp eerder btr aanbtar zijn dan nu.

    lit t geval ia: , -

    D1 weg vai het Ieet'rhuis te Wartiet tot aan den eiijk i's vrij goal : In-t ~rare wrnaehi-lijk dat aah e brug over den do~rrtaat—. it~ bovlugt'noemnlen -eg t'en eiei vm- brugdek w-eril gemaakt.

    ,~ e. 1-1 avens. - s

    Van" de ligven is g etlurende de laatëte maanden van 1!i89' ii ini,, gebruik l,t maakt:' Zij bodt n ruiinscli'oots _,elegenheid aan, de %veini0e rheptiu, die cr schuif plaata toch eu, oin berging

    te vinden. . / • .`

    llt v~,~rlluogen~ yen dcxi dijk om de nicuWe^ haven komt pus bij vvoortduriug zei' Rudi telijk voor.

    h

    j'r Begr ,fplaatsen (Cernruent .

    Voor de ' elis lílPntlt~~ lth dvw arking var i loeren Regentin van
    het Burger Wreslii~ïfs is ten gevolge van Uw besluit van g.

    September aangek'o4ht `t~,~ gedeelte der Hoog Weide groot 300j) centiaren, oma daarop eene u~genieene begraafplaats op te rigten yin plaats„ van ede' tltan bestaande aan den weg naar de

    " grote' brug, die te klein' Werd geacht om langer daa v n gebruik te maken. - •

    1)e aárskoop irer bedoelde. 3~t)t) centiaren littft gekost f yl;Utt, te''svijl aan de, inrigtinn" eli uitgaaf vMi eirt'a-f 1000 zal vcwbonden 5,ijn. q-~ ~ . '

    Wij stellen ons voor de oude begraafplaats in den loof d( r -niaaua April aandtaandq te sluiten:

     

     
         
         

     

     

      Ziektenwetgeving Staatsrechtelijk Beschouwd  
     
     

    VREEDE, ALBERT CORNELIS , GEBOREN TE LEIDEN, - Ziektenwetgeving staatsrechtelijk beschouwd.

    1899 (HB, goudopdr., lederen rug, mooie gemarmerde band, geb., 334 pag.) Leiden. E.J. Brill. Proefschrift.
     

     

    pag 254

    De directeur Pag 254: (van de gemeentelijke gezondheidsdienst) verminderd de bepalingen van de artt. 8 en 9 der wet van 4 December 1872 staatsblad 134 is het verboden, lijders aan eene bij of krachtens de wet besmettelijk verklaarde ziekte op andere wijze naar het ziekenhuis of naar hunne woning te vervoeren of te doen vervoeren, dan in daartoe bestemde voer- of vaartuigen, voorzien van een van buiten duidelijk zichtbaar kenteeken , door den burgemeester te bepalen. Dit vervoer mag ook met andere, mits niet openbare, vervoermiddelen geschieden, doch alleen onder kennisgeving aan den burgemeester of aan de door hem aangewezen personen, met gelijktijdige opgave van den naam des stalhouders of eigenaars, wiens vervoermiddel gebruikt zal worden."

    Aangaande het begraven zijn nog de voorschriften geldende dat de burgemeester ingeval van overlijden aan eene bij of krachtens de wet besmettelijk verklaarde ziekte kan bevelen dat in de lijkkoets, waarin het lijk naar de begraafplaats wordt vervoerd, niemand plaats neme en dat de burgemeester in het algemeen al die maatregelen mag treffen welke hij naar omstandigheden noodig acht. Een ieder is verplicht aan de bevelen door den burge­meester of burgemeester en wethouders in deze gevallen gege­ven, zich te houden. Artt. 289--293; ZUS, 299.

    Te Rotterdam schijnt alleen de verordening ingevolge art. 9 te zijn noodig geacht, afgezien hiervan dat voor aan pokken overledenen overbrenging naar een lijkenhuis reeds binnen 12 uren na liet constateeren van den dood moet plaats hebben in­gevolge beschikking van burgemeester en wethouders op grond van art. 6 der wet van 10 April 1869 staatsblad 65 (begraafwet).

     

     
         
         

     

     

     

      1930 07 16 Kadaster bouw 5 woningen  
         
       
         

     

     

      1930 08 19 gemeenteraad laatste blad Besluit  
     

    Besluit:

    I.uit het Grond-en Woningbedrijf te nemen :

    a.gerekend met ingang van 1 Juli 1930,het bouwland kadastraal bekend Gemeente Tiel,Sectie C.No. 3893 bestemd gedeeltelijk tot opslagplaats voor den dienst van Gemeentewerken en gedeeltelijk tot vergrooting van den tuin behoorende bij de, ambtswoning van den .Opzichter der Gemeente en zulks tegen eene vergoeding ten bedrage van f.3365,67 zijnde de boekwaarde op laatstgemelden datum;

    b.te rekenen/met ingang van 1 Januari 1930 de ondergrond van de straten aangelegd op het terrein kadastraal bekend Gemeente Tiel,Sectie ,D,No. 1587 (terrein "het~Pannenhuis"),tot een gezamenlijke oppervlakte van 10580M2 ,waarin begrepen 2100 M2 wegens "meer breedte'' van den op dat terrein aangelegden weg A, tegen een vergoeding van f,4851,--,terzake van gemelden oppervlakte van 2100 M2 en voor het overige gedeelte zonder vergoeding.

    II.gerekend met ingang van 1 Juli 1930, in het bedrijf in te brengen een stuk grond, g elegen aan den Hoveni ersweg, zijnde gedeelten van de kadastrale perceelen SectieCNos.2966 en 3893 ,tot een gezamenlijke oppervlakte van ongeveer 775 M2. en op de bij dit besluit behoorende en als zoodanig gewaarmerkte terreinteekening aangewezen in zwarte arceering onder bepaling dat deze inbreng geschiedt tegen eens inbreng waarde van f.2025,--,terzake waarvan door het Bedrijf aan de Gemeente rente te vergoeden naar een rentevoet van4½% per jaar.-

    Aldus gedaan ter openbare

    vergadering op den 19 Augustus 1930

    De Secretaris, De Voorzitter,

    Geschreven voetnoot:

    Zie ook R.b. d.d 29 November 1932, No 16 1

     

     
         
         

     

      1930 08 19 Gemeenteraad verslag punt 11  
     

    19Augustus 1930.- Vervolg punt 11 Openbare vergadering

    a. gerekend met ingang van 1 Juli 1930,het bouwland, kadastraal bekend:Gemeente Tiel,Sectie C No.3893,bestemd voor gedeeltelijk tot opslagplaats voor den dienst van Gemeentewerken en gedeeltelijk tot vergrooting van den tuin, behoorend bij de ambtswoning van den 0pzichter der Gemeente en zulks tegen een vergoeding ten bedrage van f.3365,67zijnde de boekwaader op laatstgemelden datum;

    b. te rekenen met ingang van 1 Januari 1930 ,den ondergrond van de straten, aangelegd op het terrein,kadastraal bekend:Gemeente Tiel,Sectie D No1587 (terrein "het Pannenhuis" tot een gezamenlijke oppervlakte van 10580 M2 ,waarin begrepen 2100 M2. ,wegens "meer breedte" van den op dat terrein aangelegden weg A tegen eenvergoeding van f.4851.-, terzake van gemelde oppervlakte van 2100 M2.,en voor het overig gedeelte zonder vergoeding;

    II. gerekend met ingang van 1 Juli 1930,in het bedrijf inbrengen een stuk grond,gelegen aan den Hoveniersweg,zijnde gedeelten van de kadastrale perceelen,Sectie C Nos.2966 en 3893, tot een gezamenlijke oppervlakte van ongeveer 775 M2 en op de bij het voorstel behoorende en als zoodanig gewaarmerkte terreinteekening aangewezen in zwarte arceering onder bepaling,dat deze inbreng geschiedt tegen eene inbreng waarde van f.2025,-,terzake waarvan door het bedrijf aan de Gemeente rente te vergoeden naar een rentevoet van 4½% per jaar.

    dit een en ander door vaststelling van het bij het voorstel in ontwerp aangeboden besluit No. ...1 ; en om in verband hiermede tevens vast te stellen,de bij het voorstel ontwerp aangeboden besluiten No. ...2 en No. ...3 , strekkende respectievelijk tot wijziging der Gemeente-begrooting en van de Begrooting van het Grond- en Woningbedrijf,beide voor den dienst 1930.-

    Aangenomen zonder discussie of hoofdelijke stemming, met vaststelling van de aan deze Notulen gehechte BESLUITEN NUMMERS ELF 1,ELF 2 en ELF 3.-